Wat is dierfysiotherapie en wanneer helpt het jouw dier?

Je dier beweegt anders. Niet per se kreupel, maar ook niet helemaal soepel. Misschien is je hond wat stijver, houdt je paard in met rijden of springt je kat ineens minder makkelijk van de bank. Of je merkt dat je dier zich anders gedraagt dan anders. Het voelt alsof er iets ‘niet klopt’, maar je twijfelt: moet je er iets mee of gaat het vanzelf over?

Als dierenfysiotherapeut werk ik met kennis, ervaring en gevoel om jou en je dier zo goed mogelijk te kunnen helpen. Wat mij anders maakt? Ik neem jou als eigenaar actief mee in het proces. Samen observeren we, oefenen we en bouwen we aan herstel. Via mijn online leeromgeving, de BeweegBieb, krijg je inzicht en oefeningen die je zélf kunt toepassen bij je dier.

In dit blog deel ik wat dierfysiotherapie inhoudt, wanneer het je kan helpen (ook preventief), welke signalen je kunt herkennen, een paar praktijkvoorbeelden en wat je vandaag al kunt doen om jouw dier te ondersteunen.

Waarom dit onderwerp belangrijk is

Dieren laten pijn vaak nauwelijks merken. Pas als het gedrag verandert, merk je iets. Maar tegen die tijd is er vaak al langere tijd sprake van ongemak of overbelasting.

Wist je dat veel gedragsproblemen voortkomen uit fysieke pijn? Dat een paard met hoofdpijn opdringerig of juist timide kan worden of dat een hond die ‘eigenwijs’ is misschien last heeft van zijn rug?

Met dierfysiotherapie leer je deze signalen eerder herkennen én gericht iets doen. Niet alleen wanneer er klachten zijn, maar juist ook om klachten te voorkomen.

Mijn visie op dierfysiotherapie

Veel mensen denken dat dierfysiotherapie iets is voor sportpaarden of revaliderende honden, maar het is voor elk dier van toegevoegde waarde.

Ik geloof dat:

• (Dier)fysiotherapie meer inzicht geeft in je wat jij en je dier kunnen en waar jullie staan.
• Jij als eigenaar een onmisbare schakel bent in de gezondheid van je dier.
• Gedrag en fysieke klachten vaak met elkaar verweven zijn.
• Rust, zachtheid en het voelen van de energie tussen jou en je dier essentieel zijn voor duurzame verandering.

Daarom werk ik altijd samen met jou als eigenaar. Jij kent je dier het beste. Via de BeweegBieb help ik je die kennis te verdiepen met praktische video’s, uitleg en oefeningen die je thuis kunt doen.

Dierfysiotherapie richt zich op het bewegingsapparaat van het dier: spieren, gewrichten, bindweefsel en zenuwen. Klachten ontstaan vaak door een onbalans in het lichaam: de balans tussen wat je dier aankan en wat het doet, raakt verstoord.

Je dier gaat dan compenseren om toch te kunnen functioneren, maar die compensatie zorgt op termijn voor overbelasting en pijn.

Zo’n onbalans kan ontstaan door fysieke belasting (zoals herhaaldelijk ballen gooien bij honden), maar ook door stress, veranderingen in de omgeving (zoals een verhuizing, andere soortgenoten of verandering van voer) of oude blessures.

Als dierenfysiotherapeut breng ik het gehele beeld in kaart om vervolgens samen een behandelplan op te stellen en gericht te werken aan herstel.

Fysiotherapie helpt bijvoorbeeld om:

• Spanning te verminderen
• Pijn te verlichten
• Beweging te optimaliseren
• Stabiliteit, conditie en kracht verbeteren
• De natuurlijke balans te herstellen
• Het lichaam weer belastbaar te maken

Behandelingen kunnen bestaan uit massage, mobilisatie, oefentherapie en advies over het management van je dier (zoals leefomgeving, routines en rustmomenten).

Maar minstens zo belangrijk: jij als eigenaar krijgt inzicht én praktische tools om het herstel te ondersteunen, direct tijdens de behandeling en via mijn online leeromgeving de BeweegBieb.

Veelgestelde vragen

Wat is dierfysiotherapie precies?

Dierfysiotherapie wordt uitgevoerd door een dierenfysiotherapeut, een fysiotherapeut voor mensen die ook is opgeleid om met dieren te werken. Fysiotherapie is een behandelmethode die gericht is op het herstellen, verbeteren of behouden van het bewegingsvermogen van het lichaam, zowel fysiek als mentaal.

Bij (dier)fysiotherapie wordt gekeken naar:

• Spieren
• Gewrichten
• Bindweefsel
• Zenuwen
• En vooral hoe al deze onderdelen samenwerken tijdens beweging

Er wordt gebruik gemaakt van verschillende technieken zoals massage, mobilisaties, oefentherapie en gericht advies. Alles met als doel om het lichaam beter te laten functioneren, klachten te verlichten en het welzijn van het dier te vergroten.

Wanneer kan het helpen?

Fysiotherapie kan breed ingezet worden. Om een situatie te verbeteren of te stabiliseren. Denk bijvoorbeeld aan herstel of opbouwen na een blessure, ouderdom, verminderde prestaties, andere manier van lopen of gedragsveranderingen. Juist ook preventief is het waardevol. Door kleine signalen vroeg te herkennen, kun je grotere problemen voorkomen en het welzijn van je dier versterken op de lange termijn.

Wat kan ik zelf doen?

Je kan vaak meer betekenen dan je denkt. Observatie, massage, oefeningen en bewust contact zijn krachtig, vooral als je weet waar je op moet letten. In de BeweegBieb help ik je daarbij.

Hoe ziet een behandeling eruit?

We starten met een intake. Deze intake bestaat uit een vraaggesprek, observatie (in stand en in beweging), lichamelijk onderzoek en vervolgens het opstellen van een behandelplan in overleg met jou als eigenaar. Na de intake krijg je twee weken toegang tot de BeweegBieb met oefeningen en uitleg die je thuis kunt inzetten en alles rustig nog te kunnen bekijken.

“Mijn dier lijkt nergens last van te hebben, wat kan fysiotherapie dan betekenen voor mijn dier?”

Klachten sluipen er vaak langzaam in. Dieren zijn meesters in het compenseren, waardoor pijn of stijfheid lange tijd onopgemerkt blijft. Je dier went aan pijn, maar dat betekent niet dat het er geen last van heeft.

Tijdens een intake leer ik je waar je op kunt letten bij je eigen dier. Je krijgt praktische handvatten waarmee je je dier beter leert ‘lezen’ en actiever kunt bijdragen aan zijn gezondheid en herstel. Dat inzicht maakt een wereld van verschil, ook op lange termijn. Daarom kan een check of intake ook waardevol zijn als je het idee hebt dat er weinig speelt bij je dier om kleine signalen op tijd te leren herkennen.

“Is dierfysiotherapie alleen voor oudere of sportdieren?”

Nee, zeker niet. Ook jonge dieren kunnen klachten ontwikkelen, denk aan verandering door de ontwikkeling van het lichaam, overbelasting of herstel na een val of operatie. Juist bij jonge dieren kan fysiotherapie helpen om problemen op latere leeftijd te voorkomen.

“Ik weet niks van anatomie of oefeningen, kan ik zelfstandig aan de slag met oefeningen?”

Absoluut. In mijn online leeromgeving, de BeweegBieb, vind je stap voor stap uitleg, oefeningen en video’s. Je hoeft geen ervaring te hebben. Ik help je met duidelijke instructies en begeleiding en ben bereikbaar voor als je vragen hebt.

“Gaat het niet vanzelf over?”

Dieren hebben een zelfherstellend vermogen, maar als er een langdurig compensatiepatroon ontstaat, raakt het lichaam uit balans. Die nieuwe manier van bewegen wordt dan het 'nieuwe normaal' voor het brein van je dier en dat kan leiden tot ergere en/of nieuwe klachten. Vroeg ingrijpen maakt het herstel vaak eenvoudiger én effectiever. Het voorkomt dat kleine klachten zich ontwikkelen tot iets groters.

“Moet ik naar de dierenarts of naar de dierenfysiotherapeut?”

De dierenarts stelt een medische diagnose. De fysiotherapeut helpt bij het herstel van het bewegingsapparaat, het verminderen van pijn en het verbeteren van het functioneren.

Heeft je dier acute pijn, is hij ernstig kreupel of twijfel je? Bel dan altijd eerst je dierenarts. Bij een eerste consult bekijk ik altijd zorgvuldig of verder onderzoek nodig is. Als dit het geval is, overleg ik daarover met jou en verwijs ik door naar een dierenarts om vervolgens een zo goed mogelijk behandelplan op te kunnen stellen.

Twijfel je?

Neem gerust contact op. Soms is één blik van buitenaf al genoeg om te zien wat er speelt en te ontdekken of dierfysiotherapie voor jouw dier geschikt is.

Praktische tips om vandaag al te beginnen

1. Maak een 0-meting

Observeer je dier in rust en beweging. Maak een foto of korte video. Hoe staat hij erbij? Hoe oogt hij? Hoe beweegt hij? Hoe reageert hij op aanraking?

2. Let op kleine signalen

• Wisselt hij vaak van houding?
• Reageert hij gevoelig op borstelen? (bijvoorbeeld omkijken of wegdraaien)
• Loopt hij trager of juist sneller?

3. Strijk dagelijks rustig langs het lijf

Naast dat aanraking ontspanning kan geven, is het ook een waardevolle tool om te checken of je dier ergens ongemak ervaart. Reageert je dier anders op een bepaalde plek? Houdt hij z’n adem even in, spant hij zijn spieren aan of kijkt hij om?

Voor mezelf houd ik aan: als ik een reactie drie keer op dezelfde plek kan oproepen, dan is dat een duidelijk signaal dat er iets speelt. Zo’n plek kan wijzen op spanning of pijn en het is waardevol om die signalen te herkennen vóór ze groter worden.

Praktijkvoorbeelden 

Je ziet het vaak pas als je anders leert kijken en weet waar je op kunt letten. Daarom deel ik graag een paar praktijkvoorbeelden om je mee te nemen in wat de waarde is van dierfysiotherapie.

Paard

Een eigenaar kwam voor een algehele check om te kijken hoe het met haar paard ging. In het vraaggesprek noemde ze wat kleine dingen waar ze tegenaan liep in de training. Ze benoemde verder vooral punten over haar gedrag in de omgang: haar paard was vaak opdringerig en duwde haar letterlijk opzij. Ze twijfelde of ze wel een geschikte match waren.

Tijdens mijn onderzoek kreeg ik sterk het vermoeden van hoofdpijn, op basis van specifieke testen die ik uitvoerde. Al tijdens de behandeling zag ik haar blik veranderen. Ze kreeg oefeningen mee die ze zelf kon toepassen en een paar dagen later stuurde ze me een bericht: "Ik heb een ander paard."

Het opdringerige gedrag was sterk verminderd, én in de training gingen veel dingen ineens makkelijker. Ze zei zelf: “Nu ik weet wat ik zie, denk ik dat dit al veel langer speelde.”

Klachten ontstaan vaak geleidelijk. Dat maakt het lastig om ze te herkennen. Dat is niet erg, maar hoe beter je weet waar je op kunt letten, hoe beter jij je paard kunt helpen.

Hond

Ik kreeg een doorverwijzing van een dierenarts voor een hond met terugkerende rugklachten. Hij kreeg pijnstilling, wat de klachten tijdelijk verminderde, maar steeds kwamen ze snel en duidelijker terug.

Tijdens mijn bezoek aan huis zag ik direct meerdere factoren die meespeelden: een gladde vloer en een andere hond in huis waarmee hij veel samen speelde en rende met balletjes.

Bij het onderzoek voelde ik veel spierspanning in de lage rug, een beperkte mobiliteit van het bindweefsel en moeite met buigen.

Met simpele aanpassingen, zoals een kleed voor grip, aanpassingen in het speelgedrag en oefeningen voor soepelheid en stabiliteit verminderde de pijn. En nog belangrijker: het kwam veel minder vaak terug. De hond had uiteindelijk geen pijnstilling meer nodig en kon weer vrijer bewegen.

Poes

Een eigenaar vroeg me of ik eens naar haar kat kon kijken: ze maakte een miauwend geluid als ze van een hoge plek op de grond sprong. Soms liep ze daarna een paar passen wat mank, maar het trok telkens snel weg.

Tijdens mijn onderzoek merkte ik verhoogde spierspanning in een voorpoot en stijfheid in de rug. Het één kan het ander veroorzaken, dus we kozen ervoor om stap voor stap beide gebieden te behandelen.

Het geluid bij het springen nam af, maar keerde soms terug. Opvallend was dat ook de relatie met de andere kat in huis verbeterde. Wanneer dieren pijn ervaren, kunnen ze feller reageren om zichzelf te beschermen.

Doordat de klacht wisselend terugkwam, heeft de dierenarts aanvullend onderzoek gedaan. Er bleken veranderingen in de wervelkolom, waardoor er waarschijnlijk meer druk kwam op één van de voorpoten als gevolg van het ontlasten van de rug.

De veranderingen in de rug kunnen we helaas niet wegnemen. Maar met gerichte oefeningen om het bindweefsel rondom de rug en poot te ontspannen, blijft er voldoende ruimte om te compenseren zonder overbelasting. Zo blijft ze zo belastbaar mogelijk, zonder onnodig ongemak.

Conclusie

Dierfysiotherapie helpt je om ongemak eerder te signaleren, klachten te voorkomen, te verminderen en je dier zo comfortabel mogelijk te laten bewegen.

Waarom dit ertoe doet

Hoe eerder je signalen herkent, hoe sneller en makkelijker je dier herstelt. Jij kunt daarin het verschil maken en ik help je daarbij.

Wie helpt je op weg

Mijn naam is Femke Schepers, dierenfysiotherapeut voor paarden, honden en katten. Ik werk met rust, aandacht en een brede blik. Via de BeweegBieb geef ik je praktische tools om samen met je dier aan de slag te gaan en ervoor te zorgen dat je dier mentaal en fysiek in vrijheid kan bewegen.

Meer weten over jouw dier?

Ik deel regelmatig tips, inzichten en voorbeelden uit de praktijk voor paarden, honden en katten op mijn Instagram: @femkeschepersdierfysiotherapie.

Volg me daar als je niets wilt missen over hoe je je dier nog beter kunt ondersteunen.

Ook verschijnen er binnenkort verschillende blogs over veelvoorkomende klachten, oefeningen en praktische tips. In mijn nieuwsbrief deel ik wanneer er nieuwe blogs online staan en geef ik extra verdieping.

Schrijf je hier in om op de hoogte te blijven van nieuwe inzichten en praktische tips.